ديپلماسي به ظاهر ساكت ولي پيچيده واتيكان، در سراسر جهان به شدت در تحرك است: روابط خارجي دولت واتيكان توسط پاپ تنظيم و به وسيله دستگاه صدارت واتيكان و شوراي امور عمومي كليساها به اجرا در ميآيد. هم پاپ (به عنوان پدر مقدس) و هم دولت واتيكان از طرف اكثريت قريب به اتفاق كشورهاي جهان، به رسميت شناخته شده است.
دستگاه پاپي در اختلافات بين دولتها، به اصطلاح ميانجيگري ميكند. تقريباً در همه دنيا نمايندگي سياسي دارد. در برخي از سازمانهاي بين المللي مانند: سازمان ملل متحد، سازمان جهاني كشاورزي، يونسكو و غيره واتيكان داراي ناظر دائمي (براي حفظ بي طرفي) است و در ساير سازمانهاي بين المللي به صورت عضو، شركت دارد.
واتيكان كنوانسيون وين و پيمان منع اشاعه و توسعه سلاحهاي اتمي را در مسكو امضاء كرده و در كنفرانس امنيت همكاي در اروپا، منعقده در 1975 در هلسينكي، فعالانه شركت نموده است.
دستگاه پاپي و دولت واتيكان، به ويژه در اروپا، هم به عنوان مدافع و مبلغ ارزشهاي الهي و اخلاقي و هم به عنوان مسؤول جنبههاي اجتماعي و انساني، نميتواند از ورود در صحنه سياسي به دور باشد، ولي متاسفانه اين دخالت در امور سياسي جهاني، عمدتاً به نفع تودههاي مردم محروم نيست.
و البته ميدانيم كه دستگاه پاپي در پيشبرد اهداف سياسي خود هم به قدرت مستقيم (ساخت سازماني درون كليسا با شعب جهاني خود) و هم به قدرت غيرمسقيم (رهبريت مذهبي) مجهز بوده و براي نيل به اهدافي كه خود تعقيب ميكند، از دو نوع وسيله بهره ميگيرد: نخست، قدرت روحاني پاپ (به معني پدر مقدس) به عنوان جانشين «پيتر مقدس» و دارنده صلاحيت انحصاري رهبري مذهبي و اخلاقي از طريق همين زعامت داراي وسيله اعمال قدرت بوده و از طرق انتشار دستورالعملها، اندرزنامه و از راه ايمان و وفاداري مردم كاتوليك وسائل نيل به هدفها را در اختيار دارد.
دوم، وسائل سياسي ـ ديپلماسي شخص پاپ به عنوان وسيلهاي جهت برقراري و بسط روابط سياسي بين كليسا و دولتها و سازمانهاي بينالمللي به شمار ميرود. شخص پاپ به طور سنتي به عنوان حَكَم و داور بين ملتها نقش صلح را بازي ميكند. پاپ از طريق انعقاد قراردادهاي موسوم به ( CONCORDAT كنكوردات) در زمينههاي روابط سياسي، اجتماعي فرهنگي نيز ابزاري ديگر در نيل به هدفهاي كليسا در دست دارد. شركت در سازمانهاي بين المللي از ديگر وسائل پيشبرد ديپلماسي دستگاه پاپي به شمار ميرود.
هدفهاي ديپلماسي واتيكان به طور مجمل عبارتند از:
ـ ايجاد و بسط روابط بسيار نزديك بين دستگاه پاپي و كليساهاي محلي در سراسر دنيا.
ـ حفظ منافع كليسا و واتيكان (مقر پاپ) از طريق ايجاد روابط با مقامات كشور متوقف فيه.
ـ بسط روابط سياسي با قدرتهاي غير مذهبي.
در عين حال، ديپلماسي پاپ اهداف عمومي ديپلماسي در چهار چوب قرار داد ديپلماتيك 1961 وين را نيز شامل ميشود.
نمايندگيهاي ديپلماتيك پاپ، هم داراي وظائف روحاني و هم داراي وظائف عام ديپلماتيك ميباشند و براي دستيابي به اهدف كليسا تجهيز يافتهاند.
واتيكان سازماني است كه نمايندگيهاي ديپلماتيك آن در آن واحد، براي اهداف مذهبي و سياسي و اجتماعي فعاليت ميكنند. دستگاه واتيكان و در رأس آن پاپ در تمام تاريخ هر سه سياست حفظ قدرت، ازدياد قدرت، نمايش قدرت را تعقيب و همواره در حصول اهداف: حفظ وضع موجود، امپرياليسم غرب، كسب پرستيژ، شتاب داشته است. واتيكان در هر دورهاي كوشيده است هم در سيستم چند جانبه و هم در سيستمهاي امپراتوري، نقش فائقه خود را ايفا كند. در عصر حاضر، روابط بين المللي چهار تحول عمده را پشت سر گذاشته است:
الف ـ اينكه سيستمهاي متعدد و مجزا در سيستم جهاني مستهلك شدهاند.
ب ـ سيستم مسلط اروپايي از بين رفته است.
ج ـ پيدايي جنگ مطلق يا نامحدود در صحنه بين المللي.
د ـ امكان عملي بودن انهدام جهان به وسيله سلاحهاي هستهاي.
واتيكان تلاش بر آن دارد كه در پرتو هدفهاي سياسي خود و با استفاده از دو نوع وسيله اجرايي خويش براي حصول منافع كليسا و دنياي غرب در هر پنج زمينه كه غرب و شرق براي تنش زدايي ( DETENTE دتانت) گام گذاردهاند با حفظ سياست محافظه كارانه متمايل به غرب، در نقش مذهبي ـ سياسي ايفا كند.
پاسخهاي اساسي شرق و غرب براي احتراز از بحرانها كه در چهارچوب خلع سلاح، امنيت دسته جمعي، ديپلماسي سازمانهاي بينالمللي، حكومت جهاني و ديپلماسي كلاسيك خلاصه شده با هدفهاي واتيكان همگام و آنجا كه پاي منافع غرب به ميان آمده است و قدرت مادي و نظامي تكافوي پيشبرد هدفها را نداده است، قدرت روحاني پاپ معضل را در ابعاد فرهنگي و سياسي تحليل و مرتفع ساخته است!!
http://www.khosroshahi.net/book/book_body.php?fid=473&book_id=8&merg=1
سيد هادي خسروشاهي
+ نوشته شده توسط پدرآريوس - pop aryus در سه شنبه بیست و دوم خرداد 1386 و ساعت
12:39 |
